Archive for Aralık, 2018

S.Ü.GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ DEKANI PROF.DR. OSMAN TUGAY’I ZİYARET ETTİK

0

SORKUNDER YÖNETİMİ ve PROF.DR.OSMAN TUGAY

Bozkır Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğünden Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanlığına atanan dernek üyemiz Prof.Dr. Osman Tugay’ı makamında Sorkun Kasabası Kalkınma Ve Dayanışma Derneği/SorkunDer Yönetim Kurulu Üyeleri Hüseyin Çetin/Başkan, Mehmet Başaran/Başkan Yardımcısı, Mustafa Sarıkaya/Sayman ve Mehmet Akgül/Sekreter olarak tebrik ziyarettinde  bulunduk. Dekan Osman Tugay sıcak bir karşılama yaptı. Heyetimizi tek tek kucaklayarak hal hatırımızı sordu. Bizler de kendisine görevinin hayırlı ve başarılı olması temennisinde bulunduk.

Selçuk Üniversitesinin gelişimine de büyük katkı verebileceğine; doğru adil bir yönetimin parçası olarak haksızlıklara da yer vermeyeceklerine inancımızı belirttik.

SorkunDer üyemiz olması nedeniyle derneğimizin faaliyetleriyle ilgili bilgi alış-verişinde de bulunduk. Dernek Yönetimini özverili çalışmalarından dolayı kutladı. Bu heyetin dernek faaliyetlerini sürdürmesini istedi. Başarılar diledi.

Bir kahve içimi sohbetimizde yararlı bir görüşme gerçekleştirmiş olduk.

Görüşmemiz için bize zaman ayırdığı için kendisine teşekkür edip vedalaştık.

Hazırlayan: Hüseyin Çetin/SorkunDer Başkanı

İNSAN HAKLARI GÜNÜ

0

Kız ve erkek kardeşler, Ulus, Ankara 2004. Fotoğraf Rana Mullan © UNICEF Türkiye 2004

10 Aralık 2018

İnsan Hakları Günü, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nin kabul edildiği gün olan 10 Aralık 1948′den bu yana her 10 Aralık’ta kutlanan gündür.
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi                       Önsöz
İnsanlık ailesinin bütün üyelerinde bulunan haysiyetin ve bunların eşit ve devir kabul etmez haklarının tanınması hususunun, hürriyetin, adaletin ve dünya barışının temeli olmasına,
İnsan haklarının tanınmaması ve hor görülmesinin insanlık vicdanını isyana sevkeden vahşiliklere sebep olmuş bulunmasına, dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların, içinde söz ve inanma hürriyetlerine sahip olacakları bir dünyanın kurulması en yüksek amaçları oralak ilan edilmiş bulunmasına,
İnsanin zulüm ve baskıya karşı son çare olarak ayaklanmaya mecbur kalmaması için insan haklarının bir hukuk rejimi ile korunmasının esaslı bir zaruret olmasına,
Uluslararasında dostça ilişkiler geliştirilmesini teşvik etmenin esaslı bir zaruret olmasına,
Birleşmiş Milletler halklarının, Antlaşmada, insanın ana haklarına, insan şahsının haysiyet ve değerine, erkek ve kadınların eşitliğine olan imanlarını bir kere daha ilan etmiş olmalarına ve sosyal ilerlemeyi kolaylaştırmaya, daha geniş bir hürriyet içerisinde daha iyi hayat şartları kurmaya karar verdiklerini beyan etmiş bulunmalarına,
Üye devletlerin, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile işbirliği ederek insan haklarına ve ana hürriyetlerine bütün dünyada gerçekten saygı gösterilmesinin teminini taahhüt etmiş olmalarına,
Bu haklar ve hürriyetlerin herkesçe aynı şekilde anlaşılmasının yukarıdaki taahhüdün yerine getirilmesi için son derece önemli bulunmasına göre,
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu,
İnsanlık topluluğunun bütün fertleriyle uzuvlarının bu beyannameyi daima gözönünde tutarak öğretim ve eğitim yoluyla bu haklar ve hürriyetlere saygıyı geliştirmeye, gittikçe artan milli ve milletlerarası tedbirlerle gerek bizzat üye devletler ahalisi gerekse bu devletlerin idaresi altındaki ülkeler ahalisi arasında bu hakların dünyaca fiilen tanınmasını ve tatbik edilmesini sağlamaya gayret etmeleri amacıyla bütün halklar ve milletler için ulaşılacak ortak ideal olarak işbu İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni ilan eder.
Önsöz İngilizce versiyonu
Madde 1
Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.
Madde 1 İngilizce versiyonu
Madde 2
Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir akide, milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu Beyanname’de ilan olunan tekmil haklardan ve bütün hürriyetlerden istifade edebilir.
Bundan başka, bağımsız memleket uyruğu olsun, vesayet altında bulunan, gayri muhtar veya sair bir egemenlik kayıtlamasına tabi ülke uyruğu olsun, bir şahıs hakkında, uyruğu bulunduğu memleket veya ülkenin siyasi, hukuki veya milletlerarası statüsü bakımından hiçbir ayrılık gözetilmeyecektir.
Madde 2 İngilizce versiyonu
Madde 3
Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır.
Madde 3 İngilizce versiyonu
Madde 4
Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır.
Madde 4 İngilizce versiyonu
Madde 5
Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayriinsani, haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tabi tutulamaz.
Madde 5 İngilizce versiyonu
Madde 6
Herkes her nerede olursa olsun hukuk kişiliğinin tanınması hakkını haizdir.
Madde 6 İngilizce versiyonu
Madde 7
Kanun önünde herkes eşittir ve farksız olarak kanunun eşit korumasından istifade hakkını haizdir. Herkesin işbu Beyanname’ye aykırı her türlü ayırdedici mualeleye karşı ve böyle bir ayırdedici muamele için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır.
Madde 7 İngilizce versiyonu
Madde 8
Her şahsın kendine anayasa veya kanun ile tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiilli netice verecek şekilde milli mahkemelere müracaat hakkı vardır.
Madde 8 İngilizce versiyonu
Madde 9
Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz, alıkonulanamaz veya sürülemez.
Madde 9 İngilizce versiyonu
Madde 10
Herkes, haklarının, vecibelerinin veya kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tespitinde, tam bir eşitlikle, davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir şekilde ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir.
Madde 10 İngilizce versiyonu
Madde 11
Bir suç işlemekten sanık herkes, savunması için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu açık bir yargılama ile kanunen suçlu olduğu tespit edilmedikçe masum sayılır.
Hiç kimse işlendikleri sırada milli veya milletlerarası hukuka göre suç teşkil etmeyen fiillerden veya ihmallerden ötürü mahkum edilemez. Bunun gibi, suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha şiddetli bir ceza verilemez.
Madde 11 İngilizce versiyonu
Madde 12
Hiç kimse özel hayatı, ailesi, meskeni veya yazışması hususlarında keyfi karışmalara, şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere maruz bırakılamaz. Herkesin bu karışma ve tecavüzlere karşı kanun ile korunmaya hakkı vardır.
Madde 12 İngilizce versiyonu
Madde 13
Herkes herhangi bir devletin sınırları dahilinde serbestçe dolaşma ve yerleşme hakkına haizdir.
Herkes, kendi memleketi de dahil, herhangi bir memleketi terketmek ve memleketine dönmek hakkına haizdir.
Madde 13 İngilizce versiyonu
Madde 14
Herkes zulüm karşısında başka memleketlerden mülteci olarak kabulü talep etmek ve memleketler tarafından mülteci muamelesi görmek hakkını haizdir.
Bu hak, gerçekten adi bir cürüme veya Birleşmiş Milletler prensip ve amaçlarına aykırı faaliyetlere müstenit kovuşturmalar halinde ileri sürülemez.
Madde 14 İngilizce versiyonu
Madde 15
Her ferdin bir uyrukluk hakkı vardır.
Hiç kimse keyfi olarak uyrukluğundan ve uyrukluğunu değiştirmek hakkından mahrum edilemez.
Madde 15 İngilizce versiyonu
Madde 16
Evlilik çağına varan her erkek ve kadın, ırk, uyrukluk veya din bakımından hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın evlenmek ve aile kurmak hakkına haizdir. Her erkek ve kadın evlenme konusunda, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hakları haizdir.
Evlenme akdi ancak müstakbel eşlerin serbest ve tam rızasıyla yapılır.
Aile, cemiyetin tabii ve temel unsurudur, cemiyet ve devlet tarafından korunmak hakkını haizdir.
https://www.unicef.org/turkey/udhr/_gi17.html

10 Aralık 2018İnsan Hakları Günü, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi’nin kabul edildiği gün olan 10 Aralık 1948′den bu yana her 10 Aralık’ta kutlanan gündür.
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi                       Önsözİnsanlık ailesinin bütün üyelerinde bulunan haysiyetin ve bunların eşit ve devir kabul etmez haklarının tanınması hususunun, hürriyetin, adaletin ve dünya barışının temeli olmasına,
İnsan haklarının tanınmaması ve hor görülmesinin insanlık vicdanını isyana sevkeden vahşiliklere sebep olmuş bulunmasına, dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların, içinde söz ve inanma hürriyetlerine sahip olacakları bir dünyanın kurulması en yüksek amaçları oralak ilan edilmiş bulunmasına,
İnsanin zulüm ve baskıya karşı son çare olarak ayaklanmaya mecbur kalmaması için insan haklarının bir hukuk rejimi ile korunmasının esaslı bir zaruret olmasına,
Uluslararasında dostça ilişkiler geliştirilmesini teşvik etmenin esaslı bir zaruret olmasına,
Birleşmiş Milletler halklarının, Antlaşmada, insanın ana haklarına, insan şahsının haysiyet ve değerine, erkek ve kadınların eşitliğine olan imanlarını bir kere daha ilan etmiş olmalarına ve sosyal ilerlemeyi kolaylaştırmaya, daha geniş bir hürriyet içerisinde daha iyi hayat şartları kurmaya karar verdiklerini beyan etmiş bulunmalarına,
Üye devletlerin, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile işbirliği ederek insan haklarına ve ana hürriyetlerine bütün dünyada gerçekten saygı gösterilmesinin teminini taahhüt etmiş olmalarına,
Bu haklar ve hürriyetlerin herkesçe aynı şekilde anlaşılmasının yukarıdaki taahhüdün yerine getirilmesi için son derece önemli bulunmasına göre,
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu,
İnsanlık topluluğunun bütün fertleriyle uzuvlarının bu beyannameyi daima gözönünde tutarak öğretim ve eğitim yoluyla bu haklar ve hürriyetlere saygıyı geliştirmeye, gittikçe artan milli ve milletlerarası tedbirlerle gerek bizzat üye devletler ahalisi gerekse bu devletlerin idaresi altındaki ülkeler ahalisi arasında bu hakların dünyaca fiilen tanınmasını ve tatbik edilmesini sağlamaya gayret etmeleri amacıyla bütün halklar ve milletler için ulaşılacak ortak ideal olarak işbu İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’ni ilan eder.
Önsöz İngilizce versiyonu
Madde 1Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler.
Madde 1 İngilizce versiyonu
Madde 2Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir akide, milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu Beyanname’de ilan olunan tekmil haklardan ve bütün hürriyetlerden istifade edebilir.
Bundan başka, bağımsız memleket uyruğu olsun, vesayet altında bulunan, gayri muhtar veya sair bir egemenlik kayıtlamasına tabi ülke uyruğu olsun, bir şahıs hakkında, uyruğu bulunduğu memleket veya ülkenin siyasi, hukuki veya milletlerarası statüsü bakımından hiçbir ayrılık gözetilmeyecektir.
Madde 2 İngilizce versiyonu
Madde 3Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır.
Madde 3 İngilizce versiyonu
Madde 4Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır.
Madde 4 İngilizce versiyonu
Madde 5Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayriinsani, haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tabi tutulamaz.
Madde 5 İngilizce versiyonu
Madde 6Herkes her nerede olursa olsun hukuk kişiliğinin tanınması hakkını haizdir.
Madde 6 İngilizce versiyonu
Madde 7Kanun önünde herkes eşittir ve farksız olarak kanunun eşit korumasından istifade hakkını haizdir. Herkesin işbu Beyanname’ye aykırı her türlü ayırdedici mualeleye karşı ve böyle bir ayırdedici muamele için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır.
Madde 7 İngilizce versiyonu
Madde 8Her şahsın kendine anayasa veya kanun ile tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiilli netice verecek şekilde milli mahkemelere müracaat hakkı vardır.
Madde 8 İngilizce versiyonu
Madde 9Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz, alıkonulanamaz veya sürülemez.
Madde 9 İngilizce versiyonu
Madde 10Herkes, haklarının, vecibelerinin veya kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tespitinde, tam bir eşitlikle, davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir şekilde ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir.
Madde 10 İngilizce versiyonu
Madde 11Bir suç işlemekten sanık herkes, savunması için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu açık bir yargılama ile kanunen suçlu olduğu tespit edilmedikçe masum sayılır.Hiç kimse işlendikleri sırada milli veya milletlerarası hukuka göre suç teşkil etmeyen fiillerden veya ihmallerden ötürü mahkum edilemez. Bunun gibi, suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha şiddetli bir ceza verilemez.Madde 11 İngilizce versiyonu
Madde 12Hiç kimse özel hayatı, ailesi, meskeni veya yazışması hususlarında keyfi karışmalara, şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere maruz bırakılamaz. Herkesin bu karışma ve tecavüzlere karşı kanun ile korunmaya hakkı vardır.
Madde 12 İngilizce versiyonu
Madde 13Herkes herhangi bir devletin sınırları dahilinde serbestçe dolaşma ve yerleşme hakkına haizdir.Herkes, kendi memleketi de dahil, herhangi bir memleketi terketmek ve memleketine dönmek hakkına haizdir.Madde 13 İngilizce versiyonu
Madde 14Herkes zulüm karşısında başka memleketlerden mülteci olarak kabulü talep etmek ve memleketler tarafından mülteci muamelesi görmek hakkını haizdir.Bu hak, gerçekten adi bir cürüme veya Birleşmiş Milletler prensip ve amaçlarına aykırı faaliyetlere müstenit kovuşturmalar halinde ileri sürülemez.Madde 14 İngilizce versiyonu
Madde 15Her ferdin bir uyrukluk hakkı vardır.Hiç kimse keyfi olarak uyrukluğundan ve uyrukluğunu değiştirmek hakkından mahrum edilemez.Madde 15 İngilizce versiyonu
Madde 16Evlilik çağına varan her erkek ve kadın, ırk, uyrukluk veya din bakımından hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın evlenmek ve aile kurmak hakkına haizdir. Her erkek ve kadın evlenme konusunda, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hakları haizdir.Evlenme akdi ancak müstakbel eşlerin serbest ve tam rızasıyla yapılır.Aile, cemiyetin tabii ve temel unsurudur, cemiyet ve devlet tarafından korunmak hakkını haizdir.https://www.unicef.org/turkey/udhr/_gi17.html

İSTEĞE BAĞLI SİGORTA

0

Muhsin Ertekin

İSTEĞE BAĞLI SİĞORTA:

5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNA GÖRE 01/10/ 2008 TARİHİNDEN İTİBAREN İSTEĞE BAĞLI SİGORTA:
İsteğe bağlı sigortalılık isminden de anlaşılacağı üzere bireylerin kendi istek ve arzularına bağlı bir sigorta koludur. Kanun koyucu, zorunlu sigortaya tabi olmayanları sosyal güvenlik şemsiyesi altına alarak sosyal güvenliklerini sağlamak amacıyla bu sigorta türünü hayata geçirmiş bulunmaktadır.
İsteğe bağlı sigortalılık hükümleri 5510 Sayılı Kanunun 50, 51 ve 52 inci maddelerinde belirtilmiş olup uygulama ile ilgili” Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği” 28.08.2008 tarihli ve 26921 sayılı” (md.97-102), tebliğ ise 20.09.2008 tarih ve.27011 sayılı Resmi Gazete yayınlanmıştır.
Hemen belirtmek gerekirse yürürlükten kaldırılan sosyal güvenlik kanunlara nazaran isteğe bağlı sigorta olma şartları bu kanunla daha da kolaylaştırılmıştır.
İsteğe bağlı sigortalının tanımı ve faydalanılan sigorta kolları:
5510 Sayılı kanunun 50 inci maddesinin birinci fıkrasına göre İsteğe bağlı sigorta;” Kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tabi olmalarını sağlayan sigortadır.”
Tanımı yapılan bu madde hükmünden de anlaşılacağı üzere isteğe bağlı sigorta, kişilerin sigorta primi ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına yani malullük yaşlılık ve ölüm sigortası ile genel sağlık sigortasına tabi olmayı sağlayan bir sigorta türüdür.
İsteğe bağlı sigortalılar kısa vadeli (iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası) sigorta kollarından faydalanamazlar.
İsteğe bağlı sigortaya devam eden sigortalılar 01.10.2008 tarihinden itibaren genel sağlık sigortalısı sayıldıklarından bakmakla yükümlü olunan kişi olsalar bile genel sağlık sigortası primini ödemek zorundadır. Örneğin;  Eşinin zorunlu sigortaya tabi olması nedeniyle eşinden dolayı genel sağlık sigortasından faydalanan ev hanımı isteğe bağlı sigortaya devam etmesi durumunda sağlık primi ödemekle yükümlü olacaktır.
İsteğe bağlı sigortalının hak sahipleri de genel sağlık sigortasından (gerekli şartları taşımaları kaydıyla) faydalanırlar.
İsteğe bağlı sigorta olabilme (kabul edilme) ve başvuru şartları:
5510 Sayılı kanun ile aşağıda belirtildiği üzere isteğe bağlı sigortaya devam edebilme koşulları kolaylaştırılmış olup bu kanunun 50 inci maddesine göre;  Türkiye’de ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmek iken Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yapılmayan ülkelerdeki Türk Vatandaşlarından;
a-) 18 yaşını doldurmuş olmak
b-)  5510 Sayılı kanuna tabi zorunlu olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının a bendine (hizmet akdi ile) göre çalışanlardan ay içinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak, (Örneğin zorunlu olarak bir ayda 25 gün çalışan bir sigortalı geri kalan 5 gününü isteğe bağlı prim ödeyerek 30 güne tamamlayabilir.)
c-) Kendi sigortalılığından dolayı Türkiye’ deki sosyal güvenlik kuruluşlarından aylık bağlanmamış olmak
d-) Örneği Kurumca hazırlanan “İsteğe Bağlı Giriş Bildirgesi” ile kurumun ilgili ünitesine (ikametgâhın bağlı bulunduğu il ve merkez müdürlükleri) başvurmak şarttır
Bazı sigorta kolları uygulanan sigortalılardan isteğe bağlı sigortalı olabilecekler:
5510 Sayılı kanunun 50 inci maddesinin birinci fırkasındaki açık hükme göre Sosyal Güvenlik Sözleşmesi bulunan ülkede ikamet edenler Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olamazlar. (Fransa, İngiltere, İsveç ve isviçrede ikamet eden vatandaşlarımız isteğe bağlı sigortaya devam edebilirler.)
5510  Sayılı kanunun 5 inci maddesinin a bendinde belirtilen hizmet akdiyle çalışmamakla birlikte, ceza infaz kurumlar ile tutuk evleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan (4/a kapsamında sayılan) hükümlü ve tutuklular hakkında sadece meslek hastalığı ve analık sigortası  b bendinde belirtilen 3308 Sayılı kanuna göre aday çırak mesleki işetmelerde eğitim gören, öğrenciler  hakkında  iş kazası ve meslek hastalığı ile  hastalık sigortası,
Meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı, e bendinde belirtilen Türkiye İş kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme ve geliştirme kurslarına katılanlar hakkında iş kazası meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulandığından bu sigortalılar ile
Kamu idarelerinde çalışmakta iken iş sözleşmesi askıda kalanlar (5510/88 inci md.),
—İşsizlik ödeneği alanlar,
—İş sözleşmesi sona ermemiş olanlardan grev veya ücretsiz izin ya da kampanya sonu işi bırakanların yeni kampanya döneminde işe devam edecek olması nedeniyle iş sözleşmesi askıda kalanlar, 01.10.2008 tarihinden itibaren 5434 Sayılı kanunun 12 inci maddesi gereği isteğe bağlı şartları taşımayanlar,
Harp malulleri, 3713 Sayılı  Terörle Mücadele Kanunu 2330 sayılı Nakdi tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkındaki Kanuna göre Vazife Aylığı bağlanmış  maluller diğer şartları da taşımaları kaydıyla isteğe bağlı sigortalı olabilirler..
5510 Sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihte (01.10.2008)  prim ödeyerek isteğe bağlı sigortaya devam edenlerin durumu:
Yürürlükten kaldırılan 506 Sayılı kanunun (SSK) 85 inci, 1479 (Bağ-Kur) sayılı kanunun 79 uncu ve 2926 (Tarım Bağ-Kur) sayılı kanunun 60 ıncı maddesine göre prim ödeyerek isteğe bağlı devam edenler (İsteğe bağlı sigorta şartları taşıyanlar)  yazılı talep de bulunmaksızın isteğe bağlı sigortalılıkları devam edecek. Ancak bunların isteğe bağlı sigortalılıkları 01.10.2008 tarihinden sonra 5510 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının b bendi kapsamında sayılacak yani kendi adına ve hesabına tabi bağımsız çalışanların (Bağ-kur) hizmetleri gibi kabul edilecek ve buna göre eski adıyla Bağ-Kur gibi değerlendirilecek. Örneğin Kendi adına ve hesabına tabi bağımsız olarak (Bağ-Kurlu) çalışırken işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra 01/10/2008 tarihinden önce 506 Sayılı kanunun 85 inci maddesine göre (isteğe bağlı sigortaya devam edebilme şartlarını taşıyanlardan) isteğe bağlı sigortaya devam edenlerin 01/10/2008 tarihinden önce geçen isteğe bağlı sigorta hizmetleri 506 sayılı kanuna göre bu tarihten sonra geçen isteğe bağlı sigorta hizmetleri ise yasa gereği eski adıyla Bağ-Kurda  5510 sayılı kanunda 4/b kapsamında geçmiş gibi sayılacağından 2829 Sayılı kanuna (hizmet birleştirme) göre son üç yıl altı ay isteğe bağlı prim ödeyerek 506 sayılı (SSK dan) Kanuna göre emekli olacakların bu hususlara dikkat etmeleri gerekmektedir..
İsteğe bağlı sigorta başlangıç tarihi;
İsteğe bağlı sigortalılık, isteğe bağlı giriş bildirgesinin veya talep dilekçesinin Kurum kayıtların intikal ettiği tarihi takip eden günden başlar.
İsteğe bağlı giriş bildirgesi adi posta veya kargo ile gönderilmesi yada kuruma doğrudan verilmesi halinde başvuru tarihi kurum kayıtların intikal ettiği tarih, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta ile gönderilmesi halinde postaya verildiği tarih başvuru tarihi olarak esasa alınır.
Zorunlu sigortaya tabi (4/a kapsamında) çalışması bulunanların isteğe bağlı sigortalılıkları zorunlu sigortalılığın sona erdiği tarihi takip eden günden başlatılır.
İsteğe bağlı primlerin hesaplanması:
İsteğe bağlı sigorta primi, 5510 Sayılı kanunun 82 inci maddesine istinaden tespit edilen prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında olmak üzere sigortalı tarafından belirlenen ve yazılı olarak talep edilen prime esas aylık kazancın %32 si olup bunun %20 si malullük yaşlılık ve ölüm sigortası, %12 si genel sağlık sigortası primidir. Ancak yabancı uyruklu sigortalılardan Türkiye’de yerleşik olma hali bir yılı doldurmayanlar ile Sosyal Güvenlik Sözleşmesi bulunmayan ülkelerde iş alan işverenlerin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırmak üzere götürdükleri Türk işçilerinin kısa vadeli sigorta kolları ve Genel Sağlık Sigorta primleri 5510 sayılı kanun gereği işverenlerce ödendiğinden bunlar sadece %20 oranında isteğe bağlı primi öderler.
İsteğe bağlı sigorta priminin ödenme süresi:
İsteğe bağlı sigorta priminin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi gerekir.
Ait olduğu aydan itibaren en geç 12 ay içinde sigortalı veya hak sahipleri tarafından gecikme cezası ve gecikme zammıyla ödenen isteğe bağlı sigorta primleri de geçerli sayılarak bu süreler hizmet olarak değerlendirir. Ancak bir yıl geçtikten sonra ödenen primler geçerli sayılmayarak ödenen isteğe bağlı primler kendilerine veya hak sahiplerine iade edilir ve hizmetten sayılmaz. 5510 Sayılı kanun 87 inci maddesinin birinci fıkrasının b bendinde belirtilen “4 üncü maddenin birinci fıkrasının b bendine tabi olanlar ile bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar,  isteğe bağlı sigortalı olanlar ve 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının d ve g bentlerinde sayılan kişilerin” zorunlu sigortalılık nedeniyle prim borcunun bulunması halinde isteğe bağlı sigortaya tabi ödedikleri primler öncelikle zorunlu sigortalılık nedeniyle kuruma olan borçlarına mahsup edilir.
İsteğe bağlı sigortalılığın sona ermesi:
a-) İsteğe bağlı sigortaya devam edenler dilekçe vererek isteğe bağlı sigortalılıklarını sona erdirebilirler. Ancak isteğe bağlı sigortalılıkları dilekçenin kurum kayıtların intikal ettiği tarihten önceki primi ödenmiş son günü takip eden günden, (örneğin Kuruma 30.06.2009 tarihinde isteğe bağlı sigortaya son vermek için talepte bulunan sigortalının en son ödediği tarih de 30.06.2009 ise isteğe bağlı sigortalılığı 01.07.2009 tarihinde sona erer)
b-) aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmaları şartıyla aylık talep tarihinden itibaren,
c-) Prim borcu bulunmayan sigortalının ölümü halinde ölüm tarihinden, prim borcu bulunanlardan hak sahipleri 12 ay içinde isteğe bağlı sigorta primlerini ödememişlerse veya hak sahiplerinin talebi halinde en son primi ödenmiş ayın sonundan,
d-) Sigortalının 5510 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının  a ve b kapsamında çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, b kapsamında çalışmaya başlayanların ise  çalışmaya başladıkları tarihten itibaren,.
e-)Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinden doğan haklar saklı kalmak şartı ile sigortalının ikametinin yurt dışına taşındığı (sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş yapan işverenlerce yut dışına götürülen Türk işçiler hariç)  tarihten itibaren sona erer.
İsteğe bağlı sigortaya devam ederken zorunlu sigortaya tabi çalışması bulunduğu tespit edilenlerin çakışan isteğe bağlı sigortası iptal edilerek talep de bulunulması halinde primleri iade edilir,  çakışmayan isteğe bağlı sigortalılıkları geçerli sayılır.
Ay içinde 30 günden az çalışan ve ya 5510 Sayılı kanunun 80 inci maddesin uyarınca prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saatinin 4857 Sayılı iş kanuna göre belirlenen günlük normal çalışma saatine bölünmesi suretiyle hesaplanan sigortalıların aynı ay içerisinde isteğe bağlı sigortalı olmak için istekte bulunmaları halinde, zorunlu sigortalı çalışmalarına ait prim ödeme gün sayıları ayın başından başlanarak mal edilir, isteğe bağlı sigortaya prim ödediği süreler 30 günü geçmemek üzere eklendiğinden bu sigortalıların isteğe bağlı sigortalılığı zorunlu sigortalılıklarına ait son günü takip eden günden başlatılır. Zorunlu sigortalılıkları devam edenlerin (ay içinde 30 günden az çalışanlar hariç )isteğe bağlı sigorta talepleri kabul edilmez.

dirir. Ancak bir yıl geçtikten sonra ödenen primler geçerli sayılmayarak ödenen isteğe bağlı primler kendilerine veya hak sahiplerine iade edilir ve hizmetten sayılmaz. 5510 Sayılı kanun 87 inci maddesinin birinci fıkrasının b bendinde belirtilen “4 üncü maddenin birinci fıkrasının b bendine tabi olanlar ile bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar,  isteğe bağlı sigortalı olanlar ve 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının d ve g bentlerinde sayılan kişilerin” zorunlu sigortalılık nedeniyle prim borcunun bulunması halinde isteğe bağlı sigortaya tabi ödedikleri primler öncelikle zorunlu sigortalılık nedeniyle kuruma olan borçlarına mahsup edilir.
İsteğe bağlı sigortalılığın sona ermesi:
a-) İsteğe bağlı sigortaya devam edenler dilekçe vererek isteğe bağlı sigortalılıklarını sona erdirebilirler. Ancak isteğe bağlı sigortalılıkları dilekçenin kurum kayıtların intikal ettiği tarihten önceki primi ödenmiş son günü takip eden günden, (örneğin Kuruma 30.06.2009 tarihinde isteğe bağlı sigortaya son vermek için talepte bulunan sigortalının en son ödediği tarih de 30.06.2009 ise isteğe bağlı sigortalılığı 01.07.2009 tarihinde sona erer)
b-) aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmaları şartıyla aylık talep tarihinden itibaren,
c-) Prim borcu bulunmayan sigortalının ölümü halinde ölüm tarihinden, prim borcu bulunanlardan hak sahipleri 12 ay içinde isteğe bağlı sigorta primlerini ödememişlerse veya hak sahiplerinin talebi halinde en son primi ödenmiş ayın sonundan,
d-) Sigortalının 5510 sayılı kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının  a ve b kapsamında çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, b kapsamında çalışmaya başlayanların ise  çalışmaya başladıkları tarihten itibaren,.
e-)Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinden doğan haklar saklı kalmak şartı ile sigortalının ikametinin yurt dışına taşındığı (sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş yapan işverenlerce yut dışına götürülen Türk işçiler hariç)  tarihten itibaren sona erer.
İsteğe bağlı sigortaya devam ederken zorunlu sigortaya tabi çalışması bulunduğu tespit edilenlerin çakışan isteğe bağlı sigortası iptal edilerek talep de bulunulması halinde primleri iade edilir,  çakışmayan isteğe bağlı sigortalılıkları geçerli sayılır.
Ay içinde 30 günden az çalışan ve ya 5510 Sayılı kanunun 80 inci maddesin uyarınca prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saatinin 4857 Sayılı iş kanuna göre belirlenen günlük normal çalışma saatine bölünmesi suretiyle hesaplanan sigortalıların aynı ay içerisinde isteğe bağlı sigortalı olmak için istekte bulunmaları halinde, zorunlu sigortalı çalışmalarına ait prim ödeme gün sayıları ayın başından başlanarak mal edilir, isteğe bağlı sigortaya prim ödediği süreler 30 günü geçmemek üzere eklendiğinden bu sigortalıların isteğe bağlı sigortalılığı zorunlu sigortalılıklarına ait son günü takip eden günden başlatılır. Zorunlu sigortalılıkları devam edenlerin (ay içinde 30 günden az çalışanlar hariç )isteğe bağlı sigorta talepleri kabul edilmez.

Muhsin Ertekin/Alıntı

Go to Top